Ποιος είναι ο ρόλος των ψυχολόγων σε καταστάσεις φυσικών καταστροφών;
Κάθε φορά που υπάρχει καταστροφή οποιουδήποτε μεγέθους, οι ψυχολόγοι συχνά κινητοποιούνται για να βοηθήσουν.
Σε έναν εξωτερικό παρατηρητή, θα ήταν δύσκολο να ξεχωρίσει τον ψυχολόγο από τους άλλους εθελοντές.
Οι ψυχολόγοι μπορεί να παρέχουν μια ποικιλία σημαντικών υπηρεσιών υποστήριξης, όπως η καθοδήγηση των ανθρώπων στα τρόφιμα και τα καταφύγια, αλλά και η προσφορά σημαντικής συναισθηματικής υποστήριξης μετά από μια καταστροφή.
Επειδή οι ψυχολόγοι είναι ειδικά καταρτισμένοι για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το άγχος και τα έντονα συναισθήματα, είναι σε θέση να βοηθήσουν τους επιζήσαντες, τους εθελοντές και όσους εργάζονται για να βοηθήσουν την ανακούφιση μετά από μία καταστροφή, να κατανοήσουν τα συναισθήματά τους, όπως ο θυμός, η αγωνία και η θλίψη.
Παρόλο που οι ψυχολόγοι δεν προσφέρουν θεραπεία σε καταστροφές, μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αξιοποιήσουν τις δικές τους εσωτερικές δυνάμεις για να ξεκινήσουν τη διαδικασία ανάκαμψης από την καταστροφή. Οι ψυχολόγοι βοηθούν εκείνους που βρίσκονται σε καταστροφικές συνθήκες να αναπτύξουν τις δεξιότητες αντοχής τους για να μεταβούν από το αίσθημα της απελπισίας σε μια πιο μακροπρόθεσμη, ρεαλιστική προοπτική. Αυτή η διαδικασία μπορεί να περιλαμβάνει τη λήψη μικρών βημάτων προς συγκεκριμένους στόχους και τη σύνδεση με άλλους, καθώς μαθαίνουν να αντιμετωπίζουν τις διαδικαστικές και συναισθηματικές προκλήσεις μιας καταστροφής.
Καθώς οι ψυχολόγοι προσφέρουν αυτή την υποστήριξη , μπορούν:
-Να ακούσουν τις ανησυχίες των ανθρώπων για διάφορα θέματα, όπως για το σπίτι τους, αγνοούμενα μέλη της οικογένειας τους και κατοικίδια.
-Να παρέχουν πληροφόρηση σχετικά με τους διαθέσιμους πόρους για τις τρέχουσες ανάγκες (ρούχα,φαρμακευτική φροντίδα) και να διευκολύνουν τη σύνδεση πόρων-αναγκών.
-Να υποστηρίζουν τις ανάγκες συγκεκριμένων ατόμων ή οικογενειών, καθώς καθοδηγούν τα συστήματα που έχουν δημιουργηθεί για να παρέχουν βοήθεια.
-Να βοηθήσουν τα άτομα να ενισχύσουν τις ικανότητες αντοχής τους, έχοντας επαφές με την οικογένεια και με φίλους, αποδεχόμενοι ότι αυτή η αλλαγή θα είναι μία συνεχής εμπειρία, διατηρώντας μια ελπιδοφόρα προοπτική και βοηθώντας τους ανθρώπους να αναπτύξουν τα προσωπικά τους σχέδια αποκατάστασης.
-Να ακούσουν τις ανησυχίες των γονιών για το πως τα παιδιά τους θα ανακάμψουν από τη καταστροφή καθώς και το πως θα διαχειριστούν μελλοντικές προκλήσεις (νέες συνθήκες διαβίωσης, νέα σχολεία κτλ.)
-Να βοηθήσουν στην επίλυση προβλημάτων μεταξύ των κατοίκων των καταφύγιων, των μελών της οικογένειας και μεταξύ των εθελοντών και του προσωπικού.
-Να βοηθήσουν τους ανθρώπους να διαχειριστούν άλλες καταστροφές της ζωής που μπορεί να συμβαίνουν παράλληλα (π.χ. θάνατος ή ασθένεια ενός συγγενή που δεν σχετίζεται με το τρέχον συμβάν)
-Να εκπαιδεύσουν τους ανθρώπους ότι είναι φυσιολογικό οι επιζήσαντες από καταστροφές να έχουν μία σειρά κοινών αντιδράσεων. Ορισμένα από αυτά μπορεί να είναι: φοβίες, αναμνήσεις, εφιάλτες, συναισθήματα θυμού και απομόνωσης,σύγχυση.
-Να διαβεβαιώσουν τους ανθρώπους ότι είναι δυνατόν να ανακάμψουν από τη καταστροφή και να φτιάξουν μια ικανοποιητική και ευχάριστη ζωή.
-Δουλεύοντας με παιδιά: να παρατηρήσουν και να στηρίξουν θετικές στρατηγικές αντιμετώπισης, να βοηθήσουν τα παιδιά να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους με άλλους ανθρώπους και να τα βοηθήσουν να βρουν τρόπους να βοηθήσουν τους άλλους. Να βοηθήσουν τις οικογένειες να ξαναβρούν την ρουτίνα και τη δομή της ζωής τους. Τέλος, να υπενθυμίσουν στα παιδιά και στις οικογένειες πόσο σημαντικό είναι να κάνουν διάλειμμα από τις προσπάθειες ανάκαμψης και να προωθήσουν την αυτοφροντίδα τους.
-Να παρέχουν πληροφορίες για το πως και το που μπορούν να αναζητήσουν μακροπρόθεσμα βοήθεια.
Μετάφραση: Ευφροσύνη Λουκουζά Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Ιωάννης Γ. Μάλλιαρης
Για την εθελοντική δράση ψυχολογικής υποστήριξης Ραφήνας (myRafina.com :6970018622)

